Aπό τα πρώτα της βήματα η Eπανάσταση του 1821 ευτύχησε να έχει τη συμπαράσταση ενός δυναμικού κινήματος που αναπτύχθηκε στις σημαντικότερες ευρωπαϊκές πόλεις. Xάρις στους φιλέλληνες ο αγώνας των Ελλήνων κέντρισε το ενδιαφέρον και τη συμπάθεια των λαών της Eυρώπης, ακόμη και σε εποχές που τα ισχυρότερα ευρωπαϊκά κράτη αντιμετώπιζαν αρνητικά την Επανάσταση και την προοπτική εγκαθίδρυσης ανεξάρτητου ελληνικού κράτους. Η ανάπτυξη που γνώρισε το ρεύμα του φιλελληνισμού συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με το θαυμασμό για την αρχαία Eλλάδα και τον πολιτισμό της κλασικής αρχαιότητας που έγινε σύμβολο για το Διαφωτισμό και ανάχθηκε σε πρότυπο του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Στο κλίμα αυτό η δημιουργία ελληνικού κράτους και μάλιστα στα ίδια ακριβώς εδάφη που άκμασε ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός ήταν για τους φιλέλληνες κάτι περισσότερο από μια γοητευτική ιδέα, ήταν μια προοπτική ικανή να τους κινητοποιήσει να την υποστηρίξουν.

Ωστόσο, παράλληλα με την ανάπτυξη του φιλελληνισμού στη Δύση εμφανίζονται και απόψεις αμφισβήτησης της αρχαιοελληνική καταγωγής των Νεοελλήνων. Σε αυτές συγκαταλέγεται και το δίτομο έργο του γερμανού ιστορικού Iάκωβου Φίλιππου Φαλμεράγιερ Iστορία της χερσονήσου του Μορέως κατά το Μεσαίωνα που δημοσιεύθηκε στη Στουτγάρδη (1830, 1836). Εκείνο που υποστήριζε ο Φαλμεράγιερ στον πρόλογο του πρώτου τόμου ήταν ότι ο αρχαιοελληνικός πολιτισμός είχε παύσει να υπάρχει από τα μέσα της πρώτης χιλιετίας. Yποστήριζε ακόμη ότι οι Νεοέλληνες δεν ήταν απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων, όπως οι ίδιοι τόνιζαν, αλλά αντίθετα είχαν εκσλαβιστεί και εξαλβανιστεί με την κάθοδο Σλάβων και Αλβανών στις περιοχές της κλασικής Αρχαιότητας.

Η θεωρία του Φαλμεράγιερ προκάλεσε αναστάτωση στο ελληνικό βασίλειο, καθώς έπληττε το κεντρικό στοιχείο γύρω από το οποίο είχε συγκροτηθεί η νεοελληνική εθνική ταυτότητα: αυτό της καταγωγής από την ελληνική Αρχαιότητα. Από τη δεκαετία του 1840, οπότε και το έργο του Φαλμεράγιερ μαθεύτηκε στη Ελλάδα, κυρίως μέσα από τις αντιδράσεις φιλελλήνων ιστορικών, ο Φαλμεράγιερ αναγορεύτηκε σε υπ' αριθμό ένα μισέλληνα, σύμφωνα με τη φρασεολογία της εποχής. Oι δημόσιες διαλέξεις και συζητήσεις, τα λιβελογραφήματα και οι γελοιογραφίες στον Τύπο ήταν οι πρώτες αντιδράσεις στην προσπάθεια ανασκευής των θεωριών του Φαλλμεράιερ, η οποία πήρε το χαρακτήρα "εθνικής σταυροφορίας". Σε αυτήν πρωταγωνιστικό ρόλο διαδραμάτισαν δύο ιστορικοί, ο Σπ. Ζαμπέλιος και ο Κ. Παπαρρηγόπουλος, που με το έργο τους επιχείρησαν να καταδείξουν τη συνέχεια του ελληνικού έθνους από την Αρχαιότητα έως την εποχή τους. Kομβικό σημείο στάθηκε η ενσωμάτωση του Βυζαντίου στην ελληνική εθνική παράδοση.